Een elektronische leeromgeving: Primair proces = leren!

"Hoewel LMSystemen (Learning Management Systemen)(Jennings, 2016) zowel in onderwijs als bedrijfswereld zijn doorgebroken is een efficiënte inzet nog niet altijd aan de orde. Een LMS als blackboard of Smartschool is in veel scholen nog niet veel meer dan een platform om te communiceren en om documenten neer te zetten en te delen."
Prof. dr. Filip Dochy in zijn essay voor het congres Kwaliteit van Onderwijs (Dochy, 2015)


De belangrijkste eigenschap die een elektronische leeromgeving naar mijn mening moet hebben is het stimuleren van het leren. In deze blog probeer ik vijf aspecten te benoemen van een leeromgeving die uitnodigen tot leren. Je zult zien dat veel traditionele leeromgevingen juist deze aspecten niet hebben maar eerder een vervanging zijn van de readers, het rooster en de cijferadministratie. Deze traditionele leeromgevingen zouden dan ook beter de naam “elektronische beheersomgeving kunnen hebben. Een goede leeromgeving bevat de volgende elementen:

  1. Starten bij een urgent probleem, hiaat of vraag voor de lerende
  2. De mogelijkheid tot samen werken in een hybride leeromgeving
  3. Controle over het leerproces bij de student
  4. Mogelijkheid tot feedback en reflectie voor, tijdens en na de leeractiviteiten
  5. Super eenvoudige aansluiting op applicaties die studenten de hele dag door gebruiken

Onderstaand zal ik toelichten waarom deze vijf elementen zo cruciaal zijn.


1. Starten bij een urgent probleem, hiaat of vraag

Leerprocessen komen goed op gang wanneer de student of medewerker urgentie voelt om in actie te komen. In figuur 1 is te zien dat de naarmate de student meer autonome motivatie heeft, de bereidheid om te investeren in leerprocessen groter is (Nelis, 2014) . Veel van de leeromgevingen en cursussen (online én offline) starten met het aanbod en het programma van de aanbieder en niet bij de vraag van de student. Juist online leeromgevingen kunnen flexibel zijn in het aanbod en precies aansluiten bij de individuele leervraag van de student. Het is dan ook cruciaal om dit vliegwiel van leren te gebruiken.

(figuur 1: motivatie)

Afbeelding1

 

 2. Samenwerkend leren in een hybride omgeving

Samenwerken aan complexe en realistische opdrachten is een vaardigheid die volgens het World Economic Forum steeds belangrijker gaat worden (Gray, 2016) .

Figuur 2: vaardigheden die belangrijker gaan worden in de toekomst (World Economic Forum)

Afbeelding2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In dat nieuwe samenwerken is er behoefte aan tijd en plaats onafhankelijke samenwerking met een open omgeving. Dus naast de daadwerkelijke ontmoeting is er ook mogelijkheid tot virtuele ontmoeting. Het is belangrijk een samenwerkingsomgeving te hebben waarin het makkelijk is om documenten uit te wisselen, aan te vullen en om nieuwe ideeën in te brengen. Een slimme combinatie van Padlet, Google Docs, Dropbox en Facebook in een veilige en privacy beschermde omgeving. Juist omdat het een leeromgeving is moet er de mogelijkheid zijn om op een veilige manier fouten te maken en te experimenteren. Wanneer dit direct in het publieke domein plaatsvindt, is er geen sprake van leren maar van presteren.

Extra aandacht verdient hier het denken in hybride leeromgevingen. Het gaat om het werken aan realistische opdrachten uit de beroepspraktijk, waar voldoende mogelijkheid is tot theoretische verdieping en reflectie (Baaij, 2016; Jennings, 2016) . Een leeromgeving wordt dan niet programmatisch ingericht maar als samenwerkings- en ontmoetingsplaats. Het is, naar mijn mening, een heel groot voordeel van Pedit ten opzichte van veel content managementsystemen dat juist samenwerken en ontmoeten heel goed mogelijk is.


3. Controle over het leerproces bij de student

Autonomie, Competentie en Relatie zijn belangrijke aspecten om tot leren te komen (Ryan & Deci, 2006; Stevens, 2004) . In veel leerprogramma’s is de docent of het rooster degene die aan het stuur zit van het leerproces. Daarmee wordt aan de basisbehoefte van autonomie voorbij gegaan. Juist online leeromgevingen die starten bij urgentie, aansluiten bij een vraag uit de praktijk en het leren bij de student laten zijn zeer geschikt als leeromgeving. De volgende stap: Feedback is de laatste fase die cruciaal is voor leren.


4. Iedere dag een portie feedback

Feedback is een van de belangrijkste voorwaarden om tot leren te komen (Hattie, 2009) . En waar ik hier nu feedback benoem gaat het over de totale cyclus van feed-forward -up en feedback. De begeleider van het leerproces is aanwezig om te reflecteren, mee, feed te denken, vragen te stellen, perspectieven aan te reiken en om af en toe het denken te ontregelen. Pedit is bij uitstek geschikt om met video, tekst of documenten de student van feedback te voorzien.


5. Super eenvoudige aansluiting op applicaties die studenten de hele dag door gebruiken

Tot slot een ervaring die ik meer als vader van 3 puberdochters met jullie wil delen dan als onderwijskundige. Hebben de studenten van nu nog wel de vaardigheden om met een laptop en bijbehorende leeromgeving te werken. Wat ik zie is dat ze 16 uur per dag online zijn maar nauwelijks weten hoe ze de PC/ laptop moeten opstarten. Alles gaat via de telefoon, WhatsApp, Instagram, Snapchat etc.

Ik denk dat wanneer je echt toegang wilt krijgen tot de leer- en leefwereld van studenten dat we de aansluiting met mobiele telefoons en bijbehorende apps nog beter voor elkaar moeten krijgen.

Gelukkig blijft dan nog steeds de noodzaak tot een urgente vraag, aansluiting bij de praktijk, controle bij de lerende en de behoefte aan feedback. Volgens mij hoeven we niet te wachten met het integreren van deze aspecten in alle leeromgevingen.

Peter Loonen
Directeur Onderwijs Adviesbureau Dekkers

www.oabdekkers.nl

 

Bronnen:

  • Baaij, P & Christoffels, I. (2016). De toekomst begint vandaag. 21ste-eeuwse vaardigheden in het beroepsonderwijs. 's Hertogenbosch: Expertisecentrum Beroepsonderwijs.
  • Dochy, F. (2015). High impact learning anno 2022: model voor de toekomst - Over aanpak en sturing R. i. t. Veld (Ed.)
  • Gray, Alex. (2016). The 10 skills you need to thrive in the Fourth Industrial Revolution. Retrieved 13th of september, 2016, from https://www.weforum.org/agenda/2016/01/the-10-skills-you-need-to-thrive-in-the-fourth-industrial-revolution/
  • Hattie, J. (2009). Visible learning: Routledge.
  • Jennings, C. (2016). 70-20-10: Origin,Research, Purpose Retrieved 22 augustus 2016, 2016
  • Nelis, H. & Y van Sark. (2014). Motivatie binnenstebuiten. Het geheim achter gemotiveerde pubers, enthousiaste leerlingen en gedreven studenten. Utrecht/ Antwerpen: Kosmos UItgevers.
  • Ryan, R.M., & Deci, E.L. (2006). Self-regulation and the problem of human autonomy. Does psychology need choice, self-determination and will? Journal of Personality, 74, 1557-1585.
  • Stevens, L.M. (2004). Zin in school: CPS.

12Change op facebook

Nieuwsbrief ontvangen?

Join the Change!

Joine

12Change denkt mee over en doet graag mee aan verandering. Niet alleen commercieel, al dragen commerciële afnemers wel automatisch bij aan positieve verandering in de wereld. Weten hoe u bij kunt dragen? Join the Change! Als verandering telt... Binnenkort meer! 

12Change op Facebook

Welkom

Welkom op de website van 12Change Learning, uw partner in online leren en afstandsonderwijs. Wij zijn een adviesbureau dat onderwijsinstellingen, bedrijven en andere organisaties adviseert en begeleidt bij online leer- en communicatie vraagstukken. Of het nu gaat om het maken van e-learning modules, communicatie, online samenwerken of over het implementeren van een volledige leeromgeving.

Disclaimer
Inloggen

Waar vindt u ons?